Vooroordelen over hooggevoelige personen


Geschreven door op nieuwetijdskind.com

Saaie spelbreker of aanstellerige aso?

Ze zijn supergevoelig, hebben een zesde zintuig en beleven intens waar de gemiddelde mens fluitend aan voorbijfietst. Mooie eigenschap, zou je zeggen. Dat is ook zo, alleen, als die prikkels al te heftig en al te lang binnenkomen, kan het zomaar over en uit zijn: weg energie! Is wees een beetje flinker een optie?

onsterfelijke ziel Vooroordelen over hooggevoelige personen
Bepaald bijzonder ”Als je een HSP bent, is het moeilijk te vatten dat je beschikt over een bepaalde bijzondere vaardigheid (…). Over het algemeen valt het je op dat je minder lijkt te kunnen verdragen dan andere mensen. Je vergeet dat je hoort tot een groep die vaak heel veel creativiteit, inzicht, passie en zorgzaamheid heeft laten zien – zaken die door de maatschappij hooglijk gewaardeerd worden (…) Omdat mensen zonder deze eigenschap (de meerderheid) dat niet begrijpen, beschouwen ze ons al timide, verlegen, zwak of – de grootste aller zonden – ongezellig. Omdat we vrezen deze etiketten opgeplakt te krijgen, proberen we net als anderen te zijn. Maar dat leidt er weer toe dat we overvoerd en gestrest raken…” Citaat uit Hoog Sensitieve Personen, Elaine N. Aron.

Ben ik nou gek of hoe zit het?
Diepgaand onderzoek van psycholoog en therapeut Elaine N. Aron heeft uitgewezen dat er een categorie mensen is – zo’n 15 tot 20 procent – die geboren wordt met een grotere gevoeligheid dan de gemiddelde mens: de Hoog Sensitieve Persoon. Kortweg HSP. Onwetendheid over die gevoeligheid heeft de HSP (m/v) wel het idee gegeven anders, minder te zijn dan de rest. En als je het zelf al niet dacht, zei de omgeving het wel. In onze maatschappij scoor je als je bent where the action is; als je snel en vlot bent en dat is de HSP niet, althans niet altijd en zeker niet op het eerste gezicht. Mede door het gebrek aan acceptatie van de omstanders, maar ook door eigen onwetendheid, twijfelt de HSP soms aan zichzelf. Met name de meer naar binnen gerichte HSP moet tegen allerlei vooroordelen opboksen. We zetten er acht op een rijtje:

1. Ze zijn hypergevoelig

Gevoeligheid scoort niet erg in deze maatschappij – er wordt vaak negatief over gedaan. Als kind hoort de HSP dan ook nogal eens: ‘Schiet op, stel je niet zo aan. Doe eens wat flinker.’ ,,Ik heb een sterke intuïtie,’’ vertelt Manon (29, diëtist). ,,Dan zeiden mijn ouders als ze ‘woorden’ hadden en ik begon te huilen: ‘Ach joh, trek het je niet aan; het stelt niks voor…’ Dat gekissebis raakte mij heel diep en nog steeds ben ik erg gevoelig voor sfeer. Het kost me veel energie als ik merk dat er spanning is tussen twee collega’s. Ik voel meteen als er iets is. Daar kan ik echt niet tegen.’’ HSP’s vangen signalen op die anderen missen. Ook zijn ze zich veelal bijzonder bewust van het lijden van anderen en kiezen vaak een dienstverlenend beroep. Manon: ,,Ik kan goed luisteren. Mensen praten graag tegen me aan. Alleen, het is een aanslag op mijn energie en sommige problemen van anderen ervaar ik als lijfelijke pijn. Ik heb een vriendin gehad door wie ik me helemaal voelde leeggezogen.’’

2. Ze zijn overdreven verlegen

Overprikkeld-zijn, zich terugtrekken, kan uitgelegd worden als verlegenheid: de angst om afgewezen of niet aardig gevonden te worden. En wie vaak ervaren heeft dat het gevoelig-zijn minder werd gewaardeerd, ontwikkelt iets wat je verlegenheid (‘sociaal ongemak’) zou kunnen noemen. HSP’s maken op het eerste gezicht soms een gereserveerde indruk. Maar, het etiket verlegen is snel geplakt en daar verzet Aron zich tegen: ‘Een mens wordt niet verlegen geboren, maar sensitief. Het is een gemoedstoestand, geen permanent aanwezige karaktertrek.’ Ze moedigt HSP’s dan ook aan het woord verlegen te schrappen: ‘Het is niet juist, het is negatief en het maakt zichzelf waar.’ Introverte mensen zijn gericht op kwaliteit in plaats van op kwantiteit en doordat HSP’s zich niet aangetrokken voelen tot drukte, grote feesten of mensenmassa’s, blijven ze graag wat op afstand. Dat was voor Pim (42, architect) al duidelijk toen hij nog maar op de peutergroep zat. Hij deed niet mee, hij keek. Daar had hij zijn handen al vol aan. Ook later voelde hij zich niet echt prettig bij drukke spelletjes: hij las liever. ‘Een watje, een slome duikelaar’ was het oordeel van de klasgenoten. Pim: ,,Toch doet dat iets met je: je hoort er niet bij en dat doet pijn.’’

Overigens blijkt zo’n dertig procent van de HSP’s absoluut niet introvert te zijn. Zij treden juist wel naar buiten en ontlenen daar hun energie aan. Ze storten zich met voorbijzien van hun grenzen in allerlei activiteiten en vallen daardoor gemakkelijk in de valkuil zichzelf te overvragen. Door hun grote creativiteit borrelen ze van de ideeën. Ze kunnen niet kiezen en willen alles perfect doen. ‘Sommige HSP’s dwingen hun lichaam te veel te doen, ‘ stelt Aron vast. Ook geestelijk zetten zij zichzelf vaak onder druk om maar ‘gewoon’ te doen, zodat er een continue spanningsboog ontstaat. Mogelijke gevolgen: vermoeidheid, slapeloosheid, migraine; vatbaarheid voor griep en verkoudheid. Aron: ‘Niet kiezen is een vorm van arrogantie en van wreed misbruik van je lichaam.’

3. Ze zijn humeurig, prikkelbaar

‘Is er iets, je bent zo stil?’ ‘Nee, er is niets.’ ‘Jawel, er is wel wat, zeg het nu maar…’ Je zou van dat gevraag inderdaad chagrijnig worden. Feit is dat de rode streep bij een HSP eerder is bereikt dan bij een ander. Als een ander nog lekker doorgaat, is de HSP ‘op’. Even geen gepraat en gedoe. Dat betekent: ‘er kan even niets bij’ en dat heeft niets met een slecht humeur te maken. Het betekent dus niet: ‘ik heb een slechte bui’ of ‘ik zie jou niet zitten’.

Lees hier verder

 

%d bloggers liken dit: